Οι ιστορίες αρχίζουν πριν καθίσουμε να γράψουμε

Μερικές φορές, αρκεί να βγω από το σπίτι για να αρχίσει το μυαλό μου να πλάθει ιστορίες. Η προσοχή μου στέκεται σε μια γυναίκα που χαμογελά μόλις διαβάζει ένα μήνυμα. Σε δύο φίλους που συζητούν ζωηρά, μέχρι που μια κουβέντα τούς κάνει ξαφνικά να σωπάσουν. Η μέρα συνεχίζεται κανονικά, όμως εγώ μπορεί να σκέφτομαι ακόμη εκείνη τη στιγμή.

Πάντα μου άρεσε να δημιουργώ στο κεφάλι μου ιστορίες για ανθρώπους που συναντούσα έξω και δεν γνώριζα. Ήταν ένα αστείο παιχνίδι του μυαλού μου. Έβλεπα κάποιον να περπατά βιαστικά και αναρωτιόμουν πού πήγαινε. Παρατηρούσα ένα ζευγάρι στο διπλανό τραπέζι και φανταζόμουν πώς είχε γνωριστεί. Μέχρι να φύγω, μπορεί να τους είχα βρει ονόματα, επαγγέλματα, ακόμη και μια παλιά διαφωνία που τους απασχολούσε. Εκείνοι, φυσικά, δεν είχαν ιδέα για όλα όσα είχα σκαρφιστεί.

Κάποτε, κάποιες από αυτές τις ιστορίες βρίσκουν θέση στα βιβλία μου. Αλλάζουν, ενώνονται με άλλες ιδέες, αποκτούν πρόσωπα και εξελίξεις που δεν είχα φανταστεί αρχικά. Η αφορμή μπορεί να είναι μια στιγμιαία εικόνα που κράτησα στο μυαλό μου, ακόμη κι αν αργότερα δεν θυμάμαι πού ακριβώς την είδα.

Πιστεύω πως ένα μεγάλο μέρος της συγγραφής συμβαίνει πριν ανοίξουμε το τετράδιο ή τον υπολογιστή μας. Συμβαίνει όσο περπατάμε, περιμένουμε τη σειρά μας ή πίνουμε έναν καφέ. Εκεί συγκεντρώνονται εικόνες, κινήσεις και λέξεις που ίσως κάποτε χρειαστούμε για να δώσουμε ζωή σε μια σκηνή.

Ο συγγραφέας παρατηρεί. Κάποιες φορές συνειδητά, άλλες σχεδόν από συνήθεια. Τον ενδιαφέρει τι λέει ένας άνθρωπος, αλλά και πώς το λέει. Αν βιάζεται να απαντήσει, αν χαμηλώνει τη φωνή, αν κοιτάζει προς την πόρτα την ώρα που διαβεβαιώνει πως έχει όλο τον χρόνο του κόσμου. Αυτές οι μικρές αντιφάσεις γεννούν ερωτήσεις και δίνουν στη φαντασία χώρο να κινηθεί.

Ως γυναίκα και συγγραφέας, σκέφτομαι και τις ώρες στο κομμωτήριο. Όσο περιμένω να ολοκληρωθεί η βαφή, ανάμεσα στον ήχο από τα πιστολάκια και στις κουβέντες μπροστά στους καθρέφτες, η προσοχή μου βρίσκει διαρκώς κάτι να ακολουθήσει. Μια γυναίκα ζητά να κόψει τα μαλλιά της πολύ κοντά και η κομμώτρια τη ρωτά αν είναι σίγουρη. Μια άλλη μιλά για την κόρη της και το πρόσωπό της φωτίζεται. Κάποια κάθεται σιωπηλή, απολαμβάνοντας ίσως λίγη ώρα που ανήκει μόνο σε εκείνη.

Μια συζήτηση ξεκινά από το χρώμα των μαλλιών και φτάνει στη δουλειά, σε μια σχέση, σε μια δύσκολη εβδομάδα. Με ενδιαφέρει αυτή η φυσική εναλλαγή ανάμεσα στο καθημερινό και στο προσωπικό. Μια παύση πριν από την απάντηση, ένα γέλιο που παρασύρει και τις υπόλοιπες, μια ματιά στον καθρέφτη μετά το τελευταίο ψαλίδισμα. Σκέφτομαι πόσα μπορούν να χωρέσουν σε μια τέτοια σκηνή.

Φυσικά, όσα βλέπουμε και ακούμε δεν αρκούν για να γνωρίσουμε τη ζωή ενός ανθρώπου. Οι ιστορίες που φτιάχνω είναι δικές μου επινοήσεις. Η γυναίκα που κοιτάζει συνεχώς το κινητό της μπορεί απλώς να περιμένει ένα μήνυμα από το παιδί της. Στη φαντασία μου, ίσως περιμένει νέα από κάποιον που έχει χρόνια να συναντήσει. Από εκεί και πέρα, ο ήρωας αποκτά τη δική του διαδρομή.

Με γοητεύουν ιδιαίτερα οι διάλογοι. Μια ερώτηση, όπως «θα αργήσεις;», μπορεί να ακουστεί με τρυφερότητα, αγωνία ή θυμό. Οι λέξεις παραμένουν ίδιες, όμως η σχέση ανάμεσα στους ανθρώπους αλλάζει το νόημά τους. Όταν γράφω, προσπαθώ να ακούσω αυτή τη διαφορά και να καταλάβω τι έχει προηγηθεί.

Πολλές παρατηρήσεις ξεχνιούνται. Άλλες επιστρέφουν όταν ψάχνω μια κίνηση ή μια αντίδραση για έναν χαρακτήρα. Τότε, μια λεπτομέρεια που είχα κρατήσει σχεδόν ασυναίσθητα βρίσκει επιτέλους τη θέση της.

Το παιχνίδι αυτό συνεχίζεται ακόμη. Βγαίνω για τις δουλειές μου και επιστρέφω με μια καινούργια απορία, έναν πιθανό ήρωα, την αρχή μιας σκηνής. Κάποιες φορές τα ξεχνώ μέχρι το βράδυ. Κάποιες άλλες, θέλω να προλάβω να τα σημειώσω.

Και δεν είμαι η μόνη που το κάνει αυτό, οι πιο πολλοί από μας μοιάζουμε.

Εσύ έχεις φανταστεί ποτέ μια ιστορία για κάποιον άγνωστο που συνάντησες τυχαία;